Na širem prostoru Bora spomenici kulturno-istorijske baštine najstarijih vremena su arheološki lokaliteti: Rudna Glava, Kraku lu Jordan i Čoka lu Balaš. Oni su detaljno istraženi i dostupni javnosti. Tu su pronađeni kameni čekići, keramičke posude, bakarne sekire, ukrasni predmeti, jedan žrtvenik vinčanske kulture, oružje, figure kultnog značaja i kulture SOLKUCA, tipični po obradi bakra, koga je ovde bilo u izobilju.
Rudna Glava i Kučajna su istražene 1985. i 1987. godine i tada su pronađeni do tada nepoznati rezultati. Brojni predmeti su izloženi u Muzeju rudarstva i metalurgije u Boru.
Arheološko nalazište Čoka lu Balaš se nalazi u Krivelju i bilo je na otvorenom prostoru. Bilo je izgrađeno na izdignutom području, što znači da je imalo stratešku funkciju.
Jedan od najznačajnijih lokaliteta Srbije je i Lazareva pećina. To je naselje skriveno u liticama Lazareve doline. Prva istraživanja ovog lokakiteta potiču od Feliksa Hofmana, koji je pronašao oruđa i komade posuđa i to u horizontu u kome se nalaze kosti pećinskog medveda. Slične ostatke materijalne kulture pronašao je i Jovan Cvijić, koji je i ovde vršio mnoga istraživanja. U pećini su otkrivena tri kulturna horizonta:
1. Najstarije naselje pripada bakarnom dobu
2. Srednji kulturni sloj pripada bronzanom dobu
3. Najmlađe naselje počinje oko IV i V veka pre n. e. Za njega je karakteristika povratak bakru.
Posle ovog perioda, Lazareva pećina je bila stanište i sklonište samo povremeno, naročito za vreme Turaka. Kada je počelo uređenje Lazareve pećine 1953. godine, u Ulaznoj dvorani bile su postavljene vitrine sa zbirkama svih nađenih predmeta. Međutim, potpuno izmenjena klima štetno je uticala na eksponate pa su oni odnešeni u Bor.

Rimska civilizacija je vladala današnjom teritorijom opštine Bor, na prelazu iz stare u novu eru. Rimsko rudarstvo i metalurgija su bili veoma razvijeni, pa su rimljani za ovu teritoriju bili veoma zainteresovani, a najviše zbog velikih količina bakra i zlata. I iz ovog perioda postoje tragovi materijalne kulture, ali je mnogo bitnija činjenica da ime sela Rgotina potiče od rimskog Argentares. Sve to govori o burnoj prošlosti Bora i njegove okoline. Uostalom, u blizini se nalazi i rimsko središte Felix Romuliana-Carska palata u Gamzigradu.